Δευτέρα 13 Ιουνίου 2011

Έτοιμες να συμφωνήσουν οι τράπεζες σε ένα rollover για το ελληνικό χρέος


Επιμέλεια Τάσος Ζάχος
Το πρακτορείο Reuters αναφέρει ότι οι Ευρωπαϊκές Τράπεζες που κατέχουν δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα εμφανίζονται έτοιμες να συμφωνήσουν σε ένα rollover για τα ελληνικά ομόλογα με βάση το οποίο, θα αγοράσουν νέο χρέος για να αντικαταστήσουν ομόλογα που φτάνουν στην λήξη τους.
Το rollover (ανταλλαγή ομολόγων που λήγουν με νέα ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας) , το οποίο θα αποτελεί μέρος του δεύτερου πακέτου βοήθειας προς την Ελλάδα αξίας 120 δισ. ευρώ θα δώσει στην Αθήνα περισσότερο χρόνο για να ρυθμίσει το χρέος της ύψους 340 δισ. ευρώ, ενώ πολύ αναλυτές όπως αναφέρει το πρακτορείο πιστέουν ότι είναι πιθανή μακροπρόθεσμα μια βαθύτερη αναδιάρθρωση, στην οποία οι ιδιώτες κάτοχοι ομολόγων θα πρέπει να υποστούν απώλειες.
Η Γερμανία την προηγούμενη εβδομάδα πρότεινε ένα swap στο οποίο οι ιδιώτες ομολογιούχοι θα αντάλλασσαν τα ελληνικά ομόλογα τους για νέα ομόλογα. Συγκεκριμένα το πλάνο Σόιμπλε απευθύνεται σε επενδυτές που κατέχουν ελληνικά ομόλογα που «λήγουν» από το 2012 έως το 2014 να τα ανταλλάξουν εθελοντικά με νέα ομόλογα με διευρυμένη διάρκεια 7 χρόνων.
Αλλά οι τράπεζες εμφανίζονται να είναι υπέρ ενός πιο ήπιου rollover, σχολιάζει το Reuters.
Σύμφωνα με πηγές της Ευρωζώνης η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο νέο πακέτο βοήθειας στην Ελλάδα θα είναι αξίας 30 δισ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο από τα 120 δισ.. ευρώ θα παρέχουν οι ΕΕ και ΔΝΤ με νέα δάνεια και οι πωλήσεις ελληνικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Μέχρι στιγμής μερικές τράπεζες έχουν υποστηρίξει δημόσια το σχέδιο τύπου «Συμφωνίας της Βιέννης» που εφαρμόστηκε στην Ανατολική Ευρώπη το 2009 ώστε να διατηρήσουν οι τράπεζες την έκθεση τους σε αυτές τις χώρες.
Ανάμεσα τους είναι η γαλλική Credit Agricole, κύριος μέτοχος της Εμπορικής Τράπεζας, ενώ ο σύνδεσμος γερμανικών τραπεζών το Σάββατο ανακοίνωσε πως υποστηρίζει την ιδέα συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε ένα νέο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας, χωρίς όμως να διευκρινίζει το πως. «Φαίνεται ότι θα συμμετέχουν σε ένα rollover» αναφέρει ο Nick Firoozye, επικεφαλής αναλυτής της Nomura.
Τι κατέχουν οι ιδιώτες ομολογιούχοι
Οι ιδιώτες ομολογιούχοι εκτιμάται ότι κατέχουν τα 2/3 του ελληνικού χρέους , κάτι που μεταφράζεται περίπου σε 270 δισ. ευρώ ομόλογα. Οι ελληνικές τράπεζες πιστεύεται ότι κρατούν περίπου 50 δισ. ευρώ από το ελληνικό χρέος σύμφωνα με το τμήμα αναλύσεων του Reuters. (IFR) .
Οι τράπεζες εκτός Ελλάδας εκτιμάται ότι κατέχουν επιπλέον 50 δισ. ευρώ, ενώ 35 δισ. ευρώ ελληνικό χρέος έχουν στην κατοχή τους ασφαλιστικές εταιρείες και 55 δισ. ευρώ funds όπως συνταξιοδοτικά ταμεία και εταιρίες αμοιβαίων κεφαλαίων . Δεν είναι καθαρό αν θα ζητηθεί από ασφαλιστές και funds να συμμετέχουν σε ένα rollover όπως συμβαίνει με τις τράπεζες αναφέρει το Reuters.
Οι Γαλλικές και οι Γερμανικές τράπεζες έχουν την μεγαλύτερη έκθεση στο ελληνικό χρέος σύμφωνα με τα στοιχεία της BIS (Bank for International Settlements data). Διαβάστε σχετικά : BIS: Οι γερμανικές και οι γαλλικές τράπεζες κατέχουν 38 δισ. δολάρια σε ελληνικά ομόλογα
Για να πειστούν οι τράπεζες να συμμετέχουν σε ένα rollover, θα πρέπει να τους δοθούν κάποια κίνητρα για την συμφωνία. Μια προοπτική θα ήταν να χρησιμοποιηθεί ο Προσωρινός Μηχανισμός Στήριξης στην Ευρωζώνη (EFSF) για να εγγυηθεί ότι οι τράπεζες που θα συμμετέχουν στην διαδικασία δεν θα είναι μόνες αναφέρει ο Ευρωπαίος οικονομολογος Jacques Cailloux στο RBS.
Μια άλλη δυσκολία θα είναι η στάση της ΕΚΤ. Οι οίκοι αξιολόγησης έχουν πεί ότι πιθανώς θα χαρακτηρίσουν ένα rollover ως χρεοκοπία ακόμα και αν παρουσιαστεί ως εθελοντικό, από την στιγμή που περιλαμβάνει στοιχεία «εξαναγκασμού». Όπως αναφέρει το Reuters κάτοχοι ομολόγων θα λάβουν μέρος επειδή φοβούνται τις συνέπειες της μη συμμετοχής τους σε μια τέτοια διαδικασία.
Η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί κάποια αναδιάρθρωση που θα οδηγήσει σε πιστωτικό γεγονός , εξαιτίας των πιθανών συνεπειών στις χρηματοοικονομικές αγορές, θέση που επανέλαβε την Δευτέρα ο επικεφαλής της Ζαν Κλοντ Τρισέ. “Πρέπει να αποφύγουμε οτιδήποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί πιστωτικό γεγονός, τόνισε ο κορυφαίος τραπεζίτης.
Ο Ζαν Κλόντ Γιούνκερ, πρόεδρος του Eurogroup, που συνεδριάζει αύριο με αντικείμενο την παροχή νέας βοήθειας στην Ελλάδα, τόνισε ότι κάθε λύση θα πρέπει να συμφωνηθεί με την ΕΚΤ.

Σάββατο 11 Ιουνίου 2011

Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Γιώργος Κασιμάτης αναλύει παράγραφο προς παράγραφο τη δανειακή σύμβαση που υπέγραψε η Ελλάδα πέρυσι τον Μάιο και τη δένει χειροπόδαρα


Tη μεγαλύτερη προδοσία της Χώρας στην ελληνική Ιστορία δεν θα τη γράψουν ιστορικοί… Την έχουν ήδη αποτυπώσει οι “κύριοι της Βουλής των Eλλήνων» τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά -όχι και τόσο εκλαϊκευμένα- στο περιεχόμενο της περιβόητης
Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης
Και για να τα λέμε με απλά λόγια:
ΑΡΘΡΟ 4 παρ. 2:
«Ο Δανειολήπτης δεσμεύεται, έως ότου όλο το κεφάλαιο της παρούοας Σύμβασης να έχει επιστραφεί πλήρως και όλοι οι τόκοι και τα πρόσθετα ποσά, αν υπάρχουν, στο πλαίσιο της παρούσας Σύμβασης, να έχουν πλήρως εξοφληθεί… να μην εξασφαλίσει με υποθήκη, ενέχυρο ή άλλο βάρος πάνω στην ίδια περιουσία ή στα έσοδα, τυχόν υφιστάμενο ή μελλοντικό Σχετικό Χρέος και οποιαδήποτε εγγύηση ή αποζημίωση δίδονται επί αυτού…».
• Με απλά λόγια, η Ελλάδα απαγορεύεται να λάβει οποιοδήποτε άλλο δάνειο από οποιαδήποτε άλλη χώρα για να αποπληρώσει όλα τα χρέη της. παλαιά και υφιστάμενα!! (π.χ. Κίνα. Ρωσία…) ΤΡΟΪΚΑ – ΕΛΛΑΣ: 1-0.
ΑΡΘΡΟ 2 παρ. 3:
«Οι Δανειστές και ο Δανειολήπτης δεν επιτρέπεται να εκχωρήσουν ή καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο να μεταβιβάσουν οποιοδήποτε από τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις τους (ή, όσον αφορά τους Δανειστές, να συνάπτουν συμβάσεις με οποιοδήποτε τρίτο μέρος με σκοπό να μεταβιβάσουν το συνοδό ή μέρος της συμμετοχής τους προς το Δανειολήπτη ή το οννολο ή μέρος των κινδύνων και των ωφελειών που απορρέουν από την συμμετοχή τους στην παρούσα Σύμβαση) χωρίς την προηγούμενη γραπτή συναίνεση όλων των Δανειστών.»
ΑΡΘΡΟ 13:
«…ο νέος Δανειστής αναλαμβάνει προς τον Δανειολήπτη και τους λοιπούς Δανειστές υποχρεώσεις ισοδύναμες με τις Σχετικές Υποχρεώσεις και (αν δεν είναι ήδη Δανειστής) γίνεται μέρος της παρούσας Σύμβασης ως Δανειστής..»
• Με απλά λόγια, μια οποιαδήποτε τρίτη χώρα. για παράδειγμα η Τουρκία, μπορεί, κατόπιν της παραπάνω μεταβίβασης του συνόλου ή μέρους των ωφελειών, να γίνει δικαιούχος όλου του ποσού του δανείου (νέος Δανειστής!!!) που οφείλουμε στους δανειστές μας… και κάτι τέτοιο μέσα σε μια νύχτα… μια νύχτα που ο Πρωθυπουργός θα κοιμάται ήσυχος και το πρωί θα του τηλεφωνήσει ο Ερντογάν να του ανακοινώσει ότι πλέον οφείλουμε μόνο σε αυτόν ολόκληρο το ποσό του δανείου! Κύριε. Πρωθυπουργέ… καιρός να αλλάξετε την ερώτηση… συνεχίστε με το„. «πού θα πάνε τα λεφτά;» ΤΡΟΙΚΑ – ΕΛΛΑΣ: 2-0.
ΑΡΘΡΟ 8 παρ:
«Οι Δανειστές μπορούν με γραπτή ειδοποίηση (που επιδίδεται από την Επιτροπή ενεργώντας εκ μέρους τους) (και ενεργώντας σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας μεταξύ των Πιστωτών) προς τον Δανειολήπτη, να ακυρώσουν τη Δανειακή Διευκόλυνση και/ή να απαιτήσουν το ανεξόφλητο κεφάλαιο των Δανείων ως άμεσα απαιτητό και πληρωτέο, μαζί με τους δεδουλευμένους τόκους, σε περίπτωση που… ο Δανειολήπτης γενικώς δεν καταβάλλει το Σχετικό Χρέος του, κατά τις ημερομηνίες οφειλής του ή προβαίνει σε αναστολή πληρωμών του Σχετικού Χρέους του ή των ανειλημμένων ή εγγυημένων υποχρεώσεων του».
• Με απλά λόγια, σταματήστε επιτέλους να διερωτάσθε αν μπορούμε να πτωχεύσουμε ή όχι… γιατί ακόμα και αυτό είναι διατυπωμένο παραπάνω… ΔEΝ έχουμε το δικαίωμα κήρυξης παύσης πληρωμών… και αν το κάνουμε… διαβάστε παρακάτω… έχει και συνέχεια! ΤΡΟΪΚΑ – ΕΛΛΑΣ: 3-0.
ΑΡΘΡΟ 14 παρ. 5:
«Με την παρούσα ο Δανειολήπτης αμετάκλητα και άνευ όρων παραιτείται από κάθε ασυλία που έχει ή πρόκειται να αποκτήσει, όσον αφορά τον ίδιο ή τα περιουσιακά του στοιχεία, από νομικές διαδικασίες σε σχέση με την παρούσα Σύμβαση, περιλαμβανομένων, χωρίς περιορισμούς, της ασυλίας όσον αφορά την άσκηση αγωγής, δικαστική απόφαση ή άλλη διαταγή, κατάσχεση, αναστολή εκτέλεσης δικαστικής απόφασης ή προσωρινή διαταγή, και όσον αφορά την εκτέλεση και επιβολή κατά των περιουσιακών στοιχείων του…».
• Με απλά λόγια, όποιος επιχειρήσει να προσφύγει δικαστικά για την ακύρωση όλων των παραπάνω όρων της περιβόητης Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης… θα βρει σαφέστατα την πόρτα του δικαστηρίου κλειδωμένη… σε αντίθεση με την «πόρτα» του Παρθενώνα το κλειδί της οποίας έχει ήδη παραδώσει ο Πρωθυπουργός μας στα «παιδιά» της Ευρώπης και της Τρόικας με την επιτρεπόμενη ως άνω κατάσχεση κατά των περιουσιακών στοιχείων της χώρας! ΤΡΟΪΚΑ – ΕΛΛΑΣ: 4-0.
ΑΡΘΡΟ 7 παρ. I:
«Όλες οι πληρωμές που θα πραγματοποιηθούν από τον Δανειολήπτη καταβάλλονται στο ακέραιο, χωρίς μείωση λόγω συμψηφισμού ή ύπαρξης ανταπαίτησης…».
• Με απλά λόγια, η ως άνω αναφερόμενη ύπαρξη ανταπαίτησης αφορά στην ουσία σε μία και μοναδική ανταπαίτηση… στις Πολεμικές Αποζημιώσεις, που δικαιούται να αξιώσει η ελλάδα από την Γερμανία… και, φυσικά, η τοποθέτηση του παραπάνω όρου της Σύμβασης αποτελεί ένα συμβολικό δωράκι εθνικού ευτελισμού από την κυρία Μέρκελ! ΤΡΟΪΚΑ – EΛΛΑΔA: 5-0.
ΑΡΘΡΟ 12 ΠΑΡ. 1:
«Σε περίπτωση που μία ή περισσότερες από τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στην παρούσα Σύμβαση είναι ή καταστούν εξ’ ολοκλήρου ή εν μέρει άκυρες, παράνομες ή μη εκτελεστές από οποιαδήποτε άποψη βάσει οποιουδήποτε εφαρμοστέου νόμου, η ισχύς, η νομιμότητα και η εκτελεστότητα των υπολοίπων διατάξεων που περιλαμβάνονται στην παρούσα Σύμβαση επ’ ουδενί τρόπω επηρεάζεται ή κλονίζεται για το λόγο αυτό. Οι διατάξεις που είναι εξ ολοκλήρου ή εν μέρει άκυρες, παράνομες ή μη εκτελεστές, ερμηνεύονται και ως εκ τούτου εφαρμόζονται σύμφωνα με το πνεύμα και τον σκοπό της παρούσας Σύμβασης».
• Με απλά λόγια, το παραπάνω άρθρο αποδεικνύει περίτρανα, χωρίς περαιτέρω σχόλια και επεξηγήσεις, ότι η παρούσα Σύμβαση σε καμία περίπτωση δεν είναι Σύμβαση Διευκόλυνσης… αλλά Σύμβαση Γελοιοποίησης Θεσμών, Αρχών, εθίμων, Νόμων, Δικαιωμάτων και Αξιών!
ΤΡΟΪΚΑ – ΕΛΛΑΣ: 6-Ο.
Φανταστείτε τη διαμόρφωση του τελικού σκορ ΤΡΟΙΚΑ – ΕΛΛΑΣ, εάν διαβάσετε ολόκληρο το περιεχόμενο της Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης… ή αλλιώς της Σύμβασης Απώλειας της εθνικής Κυριαρχίας της Ελλάδος, μιας Σύμβασης, οι όροι της οποίας, τόσο απροκάλυπτα υποδούλωσαν έναν ολόκληρο λαό. τον κατέστησαν έρμαιο της ευήθειας και απληστίας των πολιτικών που ο ίδιος ψήφισε… και τον αφήνουν τώρα να κατοικοεδρεύει ανασφαλή, οργισμένο, προδομένο και κουρελιασμένο σε μια μεταλλαγμένη χώρα δίχως σύνορα, δικαιώματα, εθνική δύναμη και περηφάνια…
Μια χώρα που χωλαίνει, επειδή σε πέντε φυλλάδες χαρτιού, που το ονομάσατε Δανειακή Σύμβαση… εσείς κύριοι της Βουλής των Ελλήνων… γράψατε πέντε-έξι »μπούρδες» στολισμένες με αδόκιμες ορολογίες, βάλατε αριθμούς και παραγράφους, επίσημες σφραγίδες και υπογραφές… και καταφέρατε έτσι να πετάξετε και να »κλει-δαμπαρώσετε» στη φυλακή της απόλυτης κατάθλιψης κάθε όνειρο του νέου έλληνα, κάθε φιλοδοξία του έλληνα εφήβου, κάθε ελπίδα του έλληνα γονέα, κάθε ανάμνηση του έλληνα υπερήλικα…
Ξεχάσατε, όμως κάτι κύριοι της Βουλής των Ελλήνων…
Ο,τι η προδοσία, πλέον, έχει αποτυπωθεί όχι σε ένα αντίγραφο, ούτε σε δύο, αλλά σε τόσα όσα να βρίσκονται στη διάθεση προς ανάγνωση όλων των επομένων και μεθεπομένων γενεών και απογόνων… γιατί…
ΑΡΘΡΟ 16:
«Η παρούσα Σύμβαση συνάπτεται σε οιονδήποτε αριθμό αντιτύπων υπογραφούν από ένα ή περισσότερα από τα συμβαλλόμενα μέρη. Κάθε αντίτυπο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του πρωτοτύπου και η υπογραφή των αντιτύπων έχει την ίδια ισχύ ως εάν οι υπογραφές στα αντίτυπα να ήταν σε ένα μόνον αντίτυπο της Σύμβασης».
Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ 

Σάββατο 4 Ιουνίου 2011

Φόβος για αδιέξοδο και… Ιουνιανά

Της Μαρίνας Μάνη
(www.capital.gr)
υδραργύρου ακολουθούν οι εξελίξεις χωρίς τίποτα να προμηνύει ότι θα «δροσίσει» πολιτικά.

Η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:

* Η τρόικα προαναγγέλλει ακόμη πιο σκληρά μέτρα παρότι στην ανακοίνωση που εξέδωσαν χθες οι εκπρόσωποί της στη χώρα, επισφραγίζοντας τις μαραθώνιες διαπραγματεύσεων «με τις ελληνικές αρχές», παραδέχονται ότι «η ύφεση το 2010 ήταν ελαφρώς χειρότερη από ό,τι είχε προβλεφθεί». Η φράση «το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στηρίζοντας την ισχυρή εξαγωγική δυναμική», δίνει τον τόνο για τις εργασιακές αλλαγές που θα ανακοινωθούν. Σε συνδυασμό με την κατάληξη στα (αναμενόμενα) μέτρα, όπως «σημαντική μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, αναδιάθρωση ή κλείσιμο δημοσίων φορέων, εξορθολογισμός των επιδομάτων, μείωση των φοροαπαλλαγών, αύξηση της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας (με ένταση των προσπαθειών για καταπολέμηση της φοροδιαφυγής) και σύσταση του «φορέα ιδιωτικοποίησης με επαγγελματική και ανεξάρτητη διαχείριση» που θα «τρέξει» τις αποκρατικοποιήσεις και την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

* Η ανακοίνωση πυροδότησε νέες «εκρήξεις» στο εσωτερικό της κυβερνητικής κοινοβουλευτικής ομάδας, αυξάνοντας τον αριθμό όσων δηλώνουν παγιδευμένοι ανάμεσα στην υποχρέωση να μη ρίξουν την κυβέρνηση και στην άρνησή τους να υπερψηφίσουν το νέο πακέτο μέτρων. Η οδός των παραιτήσεων από το βουλευτικό αξίωμα (την οποία ανέδειξε το Capital πριν εκδηλωθεί η κίνηση των «16») προβάλλεται ως μονόδρομος από αυξανόμενο αριθμό βουλευτών (άνω των δύο, πλέον), ενώ όλοι αντιμετωπίζουν με τρόμο την ψηφοφορία της 22ας Ιουνίου. Στις εσωκομματικές συσκέψεις του ΠΑΣΟΚ την ερχόμενη εβδομάδα (την Τρίτη θα συνεδριάσει ο αρμόδιος Κοινοβουλευτικός Τομέας Εργασίας) οι βουλευτές θα προσέλθουν με “άγριες διαθέσεις”. Είναι ενδεικτική η σφοδρή κριτική που επεφύλαξε χθες η Σοφία Γιαννακά στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Θ. Πάγκαλο, τον οποίο κατηγόρησε ότι εδώ και ενάμισι χρόνο δεν έκανε τίποτα στον τομέα των συγχωνεύσεων και καταργήσεων "άχρηστων" δημόσιων οργανισμών, για τον οποίο είναι υπεύθυνος.

*
Ο Γ. Καρατζαφέρης υποστήριξε για δεύτερη συνεχή ημέρα ότι το δίλημμα που θέτει είναι «ή οικουμενικό σχήμα ή εκλογές», δηλώνοντας ότι δεν θα δώσει για δεύτερη φορά θετική ψήφο στο πλευρό της κυβέρνησης την οποία χαρακτηρίζει «ανίκανη και επικίνδυνη». Εάν παραμείνει σ΄αυτή την τακτική, τότε η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να υπολογίζει στο «ναι» των 15 βουλευτών του ΛΑΟΣ.

* Η αξιωματική αντιπολίτευση εμμένει στη θέση «όχι στο σύνολο του πακέτου – ναι σε επιμέρους άρθρα» (αποκρατικοποιήσεις, αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, παραχώρηση λιμανιών-αεροδρομίων, επαναπατρισμός κεφαλαίων, νομιμοποίηση αυθαιρέτων) αλλά δεδομένου ότι η κυβέρνηση κατέληξε στην απόφαση του «ενός άρθρου», δεν θα έχει την ευκαιρία να δώσει τα επιμέρους «ναι» στην ψηφοφορία του Ιουνίου. Που σημαίνει ότι θα περιμένει τις επιμέρους που θα ακολουθήσουν επί των εφαρμοστικών νόμων που θα εξειδικεύουν το «πακέτο». Ακόμη και οι ένθερμοι υποστηρικτές της «καθαρής» συναινετικής στάσης δείχνουν να το ξανασκέφτονται μετά την τροπή που πήραν οι αρχικά «χαλαρές» συγκεντρώσεις των «αγανακτισμένων», αλλά και μετά την δημόσια αντίδραση των 16 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ. «Η κυβέρνηση κινδυνεύει από μέσα, όχι απ΄έξω», λένε.

* Τούτο σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να στηριχθεί στη θετική ψήφο των 156 δικών της βουλευτών και των πέντε της Δημοκρατικής Συμμαχίας – εάν δεν μεταβάλλει άποψη και η Ντόρα Μπακογιάννη. Αλλά και σ΄αυτή την περίπτωση ουδείς στοιχηματίζει ότι… οι αριθμοί θα βγουν, καθώς θεωρείται πολύ πιθανό να υπάρξουν «ανταρσίες» στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Πόσες; «Δυο-τρεις» λένε οι έμπειροι. Και ελπίζουν ότι θα αντισταθμίσουν τις απώλειες από ανάλογες ανταρσίες στην γαλάζια πτέρυγα – ήδη η «πολιτική φίλη» της κ.Μπακογιάννη, Ελσα Παπαδημητρίου, δήλωσε ότι θα ψηφίσει κατά συνείδηση.

* Εάν οι αριθμοί «βγουν» και το «πακέτο» ψηφισθεί σχετικά άνετα, οι κάλπες «θα μπορούν να περιμένουν», όπως λέει κυβερνητικός παράγοντας, ο οποίος υπενθυμίζει πως ούτε οι δανειστές μας, ούτε ο πρωθυπουργός επιθυμούν πρόωρες εκλογές σ΄αυτή τη χρονική στιγμή –τουλάχιστον, μέχρι να μπουν σε τροχιά κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν κυρίως στις αποκρατικοποιήσεις. Στην αντίθετη περίπτωση, οι κάλπες θα στηθούν στα μέσα Ιουλίου –17 ή 24 του μήνα.

Σε αστάθμητο παράγοντα εξελίσσεται το «κίνημα της πλατείας». Τα κομματικά επιτελεία περιμένουν ακόμη πιο μαζικές και δυναμικές συγκεντρώσεις όταν ανακοινωθούν επισήμως τα μέτρα –δηλαδή τη Δευτέρα στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Οι ακραίες καταστάσεις των τελευταίων ημερών «έκρουσαν τον κώδωνα» και δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβούνται «έκτροπα». «Θα έχουμε θύματα» είπε ήδη δημοσίως ο Ανδρέας Λοβέρδος, ενώ υπουργοί και βουλευτές σε κατ΄ιδίαν συζητήσεις μιλούν για ενδεχόμενο επανάληψης καταστάσεων όπως τα Ιουλιανά του ΄65.

Που όμως, αυτή τη φορά, μπορεί να ονομαστούν Ιουνιανά…

Σάββατο 28 Μαΐου 2011

Η σύγκρουση των Τιτάνων και η Ελλάδα


Οι πιθανότητες εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ είναι χαμηλές, σχολιάζει σε πρόσφατη έκθεσή της η BofA-Merrill Lynch, εξίσου χαμηλές με τις πιθανότητες να υλοποιήσει η ΕΚΤ την «απειλή» περί μη αποδοχής ελληνικών ομολόγων σε περίπτωση αναδιάρθρωσης.

Το «θερμόμετρο» στις συναντήσεις για το ελληνικό χρέος ανεβαίνει τις τελευταίες ημέρες, μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της γερμανικής κυβέρνησης, του Διεθνούς Νομισματικού και της Ελλάδας, σχολιάζει η BofA-ML, όλοι συμφωνούν ότι το τρέχον πρόγραμμα σταθεροποίησης αποτυγχάνει και ότι χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα. Αλλά οι λεπτομέρειες και το τι ακριβώς θα περιλαμβάνουν τελικά αυτά τα επιπρόσθετα μέτρα θα εξαρτηθεί από το τι εκλαμβάνεται ως αιτία της ανεπιτυχούς δημοσιονομικής προσαρμογής του τελευταίου χρόνου.
"Αν η Ελλάδα είχε ήδη επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα, θα είχε μικρότερο κίνητρο να παραμείνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων".
Όπως αναφέρει η έκθεση, η ελληνική κυβέρνηση φέρεται να αποδίδει την αποτυχία στην ύφεση και «δείχνει» προς τη μείωση των εσόδων ως απόδειξη αυτού. Το ΔΝΤ θέλει να αντικρούσει την κριτική ότι υπήρξαν λάθη στο σχεδιασμό του προγράμματος σταθερότητας και τονίζει τα σημεία ελλιπούς εφαρμογής του από την ελληνική πλευρά. Η γερμανική πλευρά, αντιμέτωπη με αντιδράσεις μέσα στον ίδιο τον κυβερνητικό συνασπισμό, είναι επιφυλακτική απέναντι στο ενδεχόμενο να δεσμευτεί σε ένα ακόμα μεγάλης κλίμακας πακέτο διάσωσης, χωρίς αυτό να συνοδεύεται με νέα επώδυνα για την Ελλάδα δημοσιονομικά μέτρα. Τέλος, η ΕΚΤ ανησυχεί για τις συστημικές παρενέργειες ενός «πιστωτικού γεγονότος» (credit event) το οποίο θα μπορούσε να διαχυθεί σαν κύμα στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και πιθανόν να «καταδίκαζε» την ανάκαμψη της Ισπανίας. 
Με δεδομένο το πόσα πολλά διακυβεύονται για κάθε ένα από τα εμπλεκόμενα μέρη, η διάσταση απόψεων γίνεται εντονότερη. Ο Juergen Stark, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, πρόσφατα χρησιμοποίησε μία υπερβολή εξισώνοντας μία αναδιάρθρωση με «καταστροφή». Παράλληλα έθεσε εν αμφιβόλω την αποδοχή των ελληνικών ομολόγων ως εγγυήσεις από την ΕΚΤ, σε περίπτωση που αλλάξουν οι όροι αποπληρωμής.

Αν και ακούγεται σκληρό, κατά τη γνώμη μας οι πιθανότητες να συμβεί κάτι τέτοιο είναι ίδιες με του σεναρίου περί εξόδου της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ, σχολιάζει η BofA-ML. «Η άποψή μας είναι ότι είναι απίθανο η ΕΚΤ να συμβάλει στην αποσταθεροποίηση των αγορών, από τη στιγμή που οι βασικοί κάτοχοι του ελληνικού χρέους θα έχουν συμφωνήσει στη χάραξη μιας συγκεκριμένης διαδρομής».

Ποια μπορεί να είναι αυτή η διαδρομή; 
" Για τους πιστωτές, είναι επωφελές να εμμένουν στο υπάρχον status-quo αν το κόστος της αναδιάρθρωσης του χρέους αναμένεται να υποχωρήσει στο μέλλον".
Την προηγούμενη εβδομάδα στελέχη της Ε.Ε. χάραξαν τη γραμμή της ήπιας αναδιάρθρωσης, που θα περιλαμβάνει επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής του χρέους. Ωστόσο οι αγορές δεν αντέδρασαν και εδώ ανακύπτει ξανά μία από τις συχνές ερωτήσεις για το ελληνικό χρέος: αν οι αγορές έχουν τιμολογήσει την αναδιάρθρωση, γιατί να ωθήσει κάποιος τα πράγματα παραπέρα; Γιατί να χρησιμοποιηθεί περισσότερο χρήμα φορολογουμένων προκειμένου να αποφευχθεί κάτι που πολλοί πιστωτές της Ελλάδας θεωρούν ούτως ή άλλως πιθανό;

Η απάντηση είναι ότι η αναμονή είναι επωφελής. Οι καθυστερήσεις είναι κοινό χαρακτηριστικό των κρίσεων κρατικού χρέους και σε μία σειρά από μελέτες έχει αναλυθεί το γιατί τόσο οι πιστωτές όσο και οι οφειλέτες έχουν κίνητρα να μεταθέτουν χρονικά την... «ημέρας της κρίσης».

Κατά πρώτον, η αβεβαιότητα τόσο για την πιθανότητα όσο και για το μέγεθος μελλοντικών πακέτων διάσωσης μπορεί να μεγαλώσει τις καθυστερήσεις. Επίσης, η επιστροφή στις αγορές κεφαλαίου έχει μεγαλύτερη αξία για μία χώρα, όταν η πιθανότητα μελλοντικής χρεοκοπίας είναι χαμηλή. Με άλλα λόγια, αν η Ελλάδα είχε ήδη επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα, θα είχε μικρότερο κίνητρο να παραμείνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Έτσι και για τους πιστωτές, είναι επωφελές να εμμένουν στο υπάρχον status-quo αν το κόστος της αναδιάρθρωσης του χρέους αναμένεται να υποχωρήσει στο μέλλον.

Αν το μέλλον αναμένεται να φέρει ενδυναμωμένους ισολογισμούς για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και μια πιο «ώριμη» οικονομική ανάκαμψη, τότε είναι επικερδής η αναμονή, πιέζοντας την Ελλάδα να συνεχίσει τις δομικές μεταρρυθμίσεις.

Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με άλλες πολιτικές δυνάμεις, πιθανότατα θα κρατήσουν σε επαφή τα εμπλεκόμενα μέρη, αλλά όχι πιο κοντά σε λύση, εκτιμά η Bank of America – Merrill Lynch. Ως πιο πιθανό αποτέλεσμα του σημερινού γύρου διαπραγματεύσεων θεωρεί την επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής για το μέρος του δανείου που προέρχεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των αποκρατικοποιήσεων και των περικοπών δαπανών από την πλευρά της Ελλάδας.

Όλα αυτά, εν τέλει μπορεί να κρίνονται ως κωλυσιεργία, δεν είμαι όμως κάτι που γίνεται χωρίς πρόθεση.


Πηγή:www.capital.gr

Κύριοι, βλέπετε που μας φτάσατε;


Αφού δίνουμε αυτή την εικόνα προς τα έξω, μας ξεφτιλίζουν και βάζουν τουρκικές σημαίες σε εκκλησίες των νησιών μας.

Όταν 5 άνθρωποι μεταξύ τους, που τυχαίνει να είναι εκείνοι που κρατούν τις τύχες μας στα χέρια τους, δεν μπορούν να συνεννοηθούν όταν κάθονται σ ένα τραπέζι, τότε το αποτέλεσμα είναι τραγικό κι επικίνδυνο. Δίνουμε το δικαίωμα στον οποιοδήποτε, να μας λοιδορεί, να μας προσβάλλει και να σβήνει την μακρά ιστορία αυτού του τόπου.

Τα δημοσιεύματα που κατά καιρούς μας ...κάνουν έξαλλους, λίγο πολύ είναι εσκεμμένα από τις κυβερνήσεις της Ευρώπης, που έχουν συμφέροντα από την χώρα μας (βλέπε Spiegel κτλ).
Δεν φταίνε όμως αυτοί, μόνο! Είναι ξεκάθαρο κι αυτό εκτός από εμάς, το γνωρίζουν και οι ευρωπαίοι, ότι εδώ στην Ελλάδα, ακόμη κι αν μας κηρύξουν πόλεμο, θα χωριστούμε σε πράσινους και μπλε στρατιώτες. Ούτε τότε δεν θα είμαστε ενωμένοι!
Όλα, πρέπει να τα βλέπουμε με κομματικά κριτήρια. Κι αφού όλοι πιέζουν να τα βρουν οι πολιτικοί, έτσι και οι Ολλανδοί που απειλούν με την μη εκταμίευση του ποσοστού τους για την 5η δόση, βρήκαν την ευκαιρία να στάξουν την χολή τους και να μας περιπαίξουν!
Αλλά από τη στιγμή που ξεπουλάμε ποιον να κατηγορήσουμε: τους Ολλανδούς που προκαλούν γνωρίζοντας καλά ότι στο συγκεκριμένο θέμα υπάρχει ψωμί ή το κράτος που επιτρέπει το διασυρμό της χώρας για άλλη μια φορά;
Η ολλανδική εφημερίδα De Pers, ύψωσε τουρκική σημαία στην κορυφή τρούλου εκκλησίας της Σαντορίνης.
Το free-press έντυπο τοποθέτησε στη θέση του σταυρού της εκκλησίας την τουρκική σημαία προκειμένου η φωτογραφία να συνοδεύσει άρθρο αναφορικά με τους Τούρκους που ενόψει πτώχευσης της Ελλάδας, το βρίσκουν ενδιαφέρον να επενδύσουν στα νησιά μας.
Επιχειρηματίες από την Τουρκία, ετοιμάζονται να αγοράσουν ελληνικά λιμάνια, αεροδρόμια και ακόμα και σύνολο νησιών γράφει η Eva Ludemann στο ρεπορτάζ της. Μόνο που η στάση της γίνεται ακόμη πιο προκλητική όταν λέει πως στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα, οι διπλωμάτες της χώρας μας σφουγγαρίζουν τους διαδρόμους επειδή τα χρήματα δεν επαρκούν για να συντηρήσουν προσωπικού καθαρισμού.
Η απάντηση του δημάρχου Θήρας υπήρξε άμεση, με τον Αναστάσιο Νικόλαο Ζώρζο να αποστέλλει επιστολή στην εφημερίδα, στην οποία, μεταξύ, άλλων τονίζει:
«Με τα δημοσιεύματά σας προκαλείται το αίσθημα της περηφάνιας του λαού μας και αυτό δεν το ανεχόμαστε. Σας καλούμε άμεσα να αποκαταστήσετε την αλήθεια. Επιφυλασσόμαστε δια παντός νομίμου δικαιώματός μας», υπογραμμίζει.
www.depers.nl

Κυριακή 22 Μαΐου 2011

Η «Μεταρρύθμιση» της Στεγαστικής Αγοράς της Αμερικής


16 Μαΐου, 2011 | Κατσίκας Δημήτρης(ΕΛΙΑΜΕΠ)
Στο πλαίσιο της προσπάθειας μεταρρύθμισης της χρηματοπιστωτικής αγοράς, η κυβέρνηση των Η.Π.Α. δημοσίευσε πρόσφατα την πρόταση της για την μεταρρύθμιση της αμερικανικής στεγαστικής αγοράς, η οποία υπενθυμίζουμε, αποτέλεσε την αφετηρία της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η Αμερικάνικη στεγαστική αγορά χαρακτηρίζεται από ένα ιδιότυπο σύστημα, όπου ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα συνυπάρχουν με μια πλειάδα οργανισμών δημόσιου χαρακτήρα. Οι πιο σημαντικοί από αυτούς, οι γνωστοί μας πια, Freddie Mac και Fannie Mae, είναι ιδιωτικοί οργανισμοί, οι οποίοι όμως δημιουργήθηκαν από το κράτος για να διευκολύνουν την υλοποίηση του Αμερικάνικου (και όχι μόνο) ονείρου της ιδιοκατοίκησης.
    Από την πρώτη στιγμή, η κρίση στην Αμερικάνικη στεγαστική αγορά προσέλαβε πολιτικά χαρακτηριστικά, καθώς φιλελεύθεροι πολιτικοί, αναλυτές και παράγοντες της αγοράς, κατέδειξαν αυτούς τους οργανισμούς ως υπεύθυνους για την κρίση. Στην πραγματικότητα βέβαια, η κριτική αφορούσε την διαχρονική επιλογή των Αμερικανικών κυβερνήσεων να προωθούν ως κοινωνικό αγαθό, το δικαίωμα της ιδιοκατοίκησης για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως εισοδηματικού επιπέδου. Η κριτική αυτή εντάθηκε όταν τον Σεπτέμβριο του 2008, λόγω της κατάρρευσης της στεγαστικής αγοράς, η Αμερικανική κυβέρνηση υποχρεώθηκε να κρατικοποιήσει τους Freddie Mac και Fannie Mae, στηρίζοντας τους παράλληλα με μια ένεση ρευστότητας $130 δις. Στο πλαίσιο αυτό, οι πρόσφατες προτάσεις της κυβέρνησης σίγουρα θα ικανοποιήσουν τους επικριτές του συστήματος, καθώς προβλέπουν την σταδιακή κατάργηση αυτών των οργανισμών, και την δημιουργία ενός πλαισίου που θα βασίζεται κατά κύριο λόγο στις δυνάμεις της αγοράς.
Παρά την σφοδρότητα των επικρίσεων, η πρόταση αυτή προκαλεί έκπληξη αφού ανατρέπει έναν από τους (λίγους) διαχρονικούς πυλώνες κοινωνικής πολιτικής της Αμερικής, και μάλιστα από μια κυβέρνηση, η οποία έθεσε την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους ως μια από τις βασικές προτεραιότητες της. Επίσης, δεν συνάδει με την διεθνή συναίνεση γύρω από την ευθύνη των αγορών για την πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, και την συμφωνία για την ανάγκη μεταρρύθμισης και αυξημένου ελέγχου των αγορών, απόψεις τις οποίες έχει ενστερνιστεί και η κυβέρνηση Ομπάμα. Ειδικά στην περίπτωση της κρίσης στην Αμερικανική στεγαστική αγορά, έχει αποδειχτεί πως η κύρια ευθύνη βαρύνει τις ιδιωτικές τράπεζες, οι οποίες χορηγούσαν δάνεια ανεξέλεγκτα και μάλιστα με ιδιαίτερα επισφαλείς όρους, μια διάγνωση που κατά περίεργο τρόπο, ενστερνίζεται και η κυβέρνηση στο κείμενο των προτάσεων της.
Το αποτέλεσμα των προτεινόμενων αλλαγών είναι, όπως παραδέχεται και η κυβέρνηση, η αύξηση του κόστους των στεγαστικών δανείων για την μέση Αμερικανική οικογένεια, η οποία έτσι πληρώνει την ίδια κρίση για δεύτερη φορά. Οι αιτίες για αυτή την μεταστροφή της κυβέρνησης Ομπάμα πρέπει μάλλον να αναζητηθούν στην πολιτική διαπραγμάτευση με τους Ρεπουμπλικάνους, στην οποία έχει υποχρεωθεί μετά την ήττα στις εκλογές του Νοεμβρίου, και η οποία φαίνεται πως την καθιστά ανίκανη όχι μόνο να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις, αλλά ακόμα και να υπερασπιστεί κοινωνικά κεκτημένα. Το γεγονός ότι η πρόταση αυτή ανατρέπει μια πολιτική που υιοθετήθηκε στο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων ύστερα από την προηγούμενη μεγάλη κρίση της δεκαετίας του 1930, δημιουργεί προβληματισμό και ανησυχία για το μέλλον, καθώς το διαφορετικό πνεύμα των μεταρρυθμίσεων στον απόηχο των δύο μεγάλων κρίσεων, δείχνει ότι, παρά την δημόσια ρητορική περί του αντιθέτου, αυτή την φορά δυστυχώς, το πάθημα μάλλον δεν έγινε μάθημα.

Τετάρτη 6 Απριλίου 2011

Leave your Myth in Greece: Δίκτυα και Διαδρομές Επτά Μεταναστευτικών Ομάδων στην Ελλάδα


Η ερευνητική ομάδα για την μετανάστευση του ΕΛΙΑΜΕΠ οργάνωσε στις 10 Ιουνίου ένα σεμινάριο με τίτλο «LEAVE YOUR MYTH IN GREECE» Δίκτυα και Διαδρομές Επτά Σημαντικών Μεταναστευτικών Ομάδων στην Ελλάδα. Το σεμινάριο αυτό οργανώθηκε υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος IDEA απευθυνόταν ειδικά σε δημοσιογράφους που ειδικεύονται σε θέματα μετανάστευσης, θεσμικούς φορείς (τόσο κρατικούς όσο και της κοινωνίας των πολιτών) και βέβαια σε ερευνητές.
Στο σεμινάριο παρουσιάστηκαν πέντε πρωτότυπες έρευνες που αφορούσαν επτά μεταναστευτικούς πληθυσμούς που ζουν στην Ελλάδα. Οι τρείς πρώτες ομάδες που συζητήθηκαν ήταν οι Πολωνοί, Βούλγαροι και Ρουμάνοι πολίτες που ζουν στη χώρα – οι τρεις κοινότητες δηλαδή που είναι πλέον Ευρωπαίοι πολίτες και όχι πια, τυπικά τουλάχιστον, οικονομικοί μετανάστες. Η επιλογή των ομάδων αυτών έγινε με γνώμονα τόσο το μέγεθος τους (για τους Βούλγαρους και τους Ρουμάνους) όσο και την παλαιότητα της εγκατάστασης τους στην Ελλάδα (όσον αφορά στους Πολωνούς).
Τα ευρήματα της έρευνας κατέδειξαν αρκετά κοινά σημεία και ορισμένες διαφορές. Και οι τρεις αυτοί πληθυσμοί σημειώνουν ότι το καθεστώς του Ευρωπαίου πολίτη έκανε τη ζωή τους στην Ελλάδα ευκολότερη γιατί τους απελευθέρωσε από την αγωνία και τη γραφειοκρατία των αδειών διαμονής. Παρόλα αυτά πολλοί από τους νέους Ευρωπαίους πολίτες δεν γνωρίζουν καλά ούτε τα δικαιώματα ούτε τις υποχρεώσεις τους σαν πολίτες της ΕΕ που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος.
Αντίστοιχα σημειώνεται ότι η ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη δεν άλλαξε τίποτα στο καθεστώς εργασίας τους και στα επαγγέλματα που είναι «διαθέσιμα» γι’αυτούς. Οι γυναίκες εργαζόμενες παραμένουν εγκλωβισμένες στον τομέα καθαρισμού και προσωπικής φροντίδας ενώ οι άνδρες αν και σε βάθος χρόνου βελτίωσαν τη θέση τους και απόκτησαν σταθερές δουλειές με ασφάλιση και επιδόματα, παραμένουν στο χώρο της οικοδομής και άλλων υπηρεσιών χαμηλής εξειδίκευσης. Ιδιαίτερα δυναμική παρουσιάζεται βέβαια η απασχόληση τους στην εστίαση και τον τουρισμό ιδιαίτερα στην επαρχία. Σημειώνεται μάλιστα ότι η απόκτηση της ιδιότητας του Ευρωπαίου πολίτη ενδυνάμωσε την ελαστικότητα των συνθηκών εργασίας τους: οι ίδιοι οι άνδρες και γυναίκες εργαζόμενοι στην προσπάθεια να αποκτήσουν ή να κρατήσουν μια θέση εργασίας προσφέρονταν να δουλέψουν χωρίς ένσημα αφού πλέον δεν τα έχουν ανάγκη για την ανανέωση της άδειας παραμονής τους.
Η είσοδος στην ΕΕ άλλαξε το χαρακτήρα όμως των συλλόγων και ενώσεων των Ρουμάνων και Βούλγαρων μεταναστών καθώς και των σχετικών γραφείων υπηρεσιών που τους εξυπηρετούν. Ενώ τα γραφεία αυτά διάνθισαν τις προσφερόμενες υπηρεσίες περνώντας από την βοήθεια για τα «χαρτιά» παραμονής σε διάφορες νομικές πράξεις και οικονομικές δραστηριότητες (αγορές, πωλήσεις, επενδύσεις, κληρονομιές κ.ά.), οι σύλλογοι και οι ενώσεις περνούν μια περίοδο κρίσης. Είτε έχουν ατονήσει όπως οι Πολωνικοί σύλλογοι, είτε γίνονται περισσότερο πολιτιστικοί στο χαρακτήρα. Κάποιοι δε σύλλογοι, όπως και πριν, προσομοιάζουν περισσότερο με «γραφεία μεσαζόντων» για την εύρεση εργασίας, με το αζημίωτο.
Τίθεται δηλαδή συνολικά ένα ζήτημα πολιτικής αδράνειας και κοινωνικής απάθειας των τριών αυτών πληθυσμών που δεν φαίνεται να επηρεάζεται θετικά από την είσοδο τους στην ΕΕ και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή. Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο η έλλειψη ενδιαφέροντος στα κοινά και η έλλειψη πίστης στην συλλογική οργάνωση και κινητοποίηση είναι ακόμα κατάλοιπο του κομμουνιστικού παρελθόντος ή οφείλεται στην μέχρι τώρα διαδρομή τους στην Ελλάδα. Πράγματι αν η πρώτη εξήγηση ήταν πειστική για την δεκαετία του 1990, ακούγεται λιγότερο ικανοποιητική τώρα, αφού μεγάλο μέρος των Βουλγάρων, Ρουμάνων και Πολωνών πολιτών που ζουν σήμερα και εργάζονται στη χώρα, ήταν μικρά παιδιά ή το πολύ έφηβοι το 1989.
Σημαντικό είναι το ζήτημα της ενημέρωσης των Ευρωπαίων πολιτών που κατοικούν στην Ελλάδα όχι μόνο στα ελληνικά αλλά και στη μητρική τους γλώσσα, για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους καθώς και για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης τους προς τους κρατικούς θεσμούς αλλά και τις συλλογικότητες (κόμματα, συνδικάτα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών).
Μια τέτοια ενημέρωση θα ισχυροποιήσει και την θέση τους στην αγορά εργασίας επιτρέποντας τους να διεκδικούν τα κατοχυρωμένα από το νόμο δικαιώματα τους. Κρίσιμος εμφανίζεται εδώ ό ρόλος των Επιθεωρήσεων Εργασίας που μπορούν να συμβάλλουν στην εφαρμογή της νομοθεσίας στην πράξη. Μένει επίσης να διερευνηθεί γιατί σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΚΑ, οι αμοιβές των Βουλγάρων, Ρουμάνων και Πολωνών εργαζομένων αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 60-70% των αντίστοιχων αμοιβών των ελλήνων εργαζόμενων. Πρόκειται δηλαδή για πρακτικές εθνικής διάκρισης των εργοδοτών ή για εκμετάλλευση της ευάλωτης κοινωνικά και οικονομικά θέσης τους;
Τίθενται επίσης ορισμένα καυτά ζητήματα που αφορούν την κοινωνική ασφάλιση των ομάδων αυτών. Αφενός το ζήτημα της μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων ειδικά των Βούλγαρων εργαζομένων από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα. Πρόκειται για κεκτημένο μεν δικαίωμα που απορρέει από την ιδιότητα τους ως Ευρωπαίοι πολίτες, υπάρχουν όμως πρακτικά προβλήματα στην εφαρμογή του που αφορούν την βιωσιμότητα της μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των Βούλγαρων εργαζομένων στην Ελλάδα, όταν αυτοί έχουν εργαστεί στην Ελλάδα για περιορισμένο χρονικό διάστημα και επιλέγουν να λάβουν την σύνταξη τους στη χώρα.
Επιπλέον παρατηρείται μια περιορισμένη χρήση των υπηρεσιών υγείας από τους μετανάστες εργαζόμενους και τις οικογένειες τους η οποία συνδέεται τόσο με το νεαρό της ηλικίας τους όσο και με προβλήματα πρόσβασης στις υπηρεσίες αυτές. Αυτά τα προβλήματα πρέπει να διερευνηθούν και να διευθετηθούν κατά το δυνατόν άμεσα.
Το δεύτερο μέρος του σεμιναρίου επικεντρώθηκε στην διερεύνηση των τεσσάρων μεγαλύτερων μεταναστευτικών πληθυσμών στην Ελλάδα (μετά τους Αλβανούς) από χώρες εκτός ΕΕ. Καταρχήν συζητήθηκαν οι περιπτώσεις των Ουκρανών και Γεωργιανών πολιτών. [λινκ στο κείμενο πολιτικής]
Ο ουκρανικός πληθυσμός συντίθεται κυρίως από γυναίκες και δείχνει ένα αυξημένο ποσοστό διατήρησης της νόμιμης παραμονής τους καθώς και μια τάση ομαλοποίησης των ροών. Με άλλα λόγια, ο ουκρανικός πληθυσμός δεν τείνει να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια σε αντίθεση με τον γεωργιανό ο οποίος παρουσιάζει αυξητικές τάσεις τα τελευταία χρόνια. Το γεγονός αυτό σχετίζεται με την σε μεγάλο βαθμό μη νόμιμη παραμονή των γεωργιανών στην Ελλάδα, αφού πολλοί ήρθαν μετά το 2004 οπότε και έγινε το τελευταίο πρόγραμμα νομιμοποίησης. Επίσης ο πόλεμος μεταξύ Γεωργίας και Ρωσίας το 2007 συνέβαλλε στην αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος προς την Ελλάδα. Παρατηρείται επίσης μια συγκέντρωση του πληθυσμού στις βόρειες περιοχές της χώρας.
Οι δύο αυτοί πληθυσμοί απασχολούνται στους ίδιους τομείς όπως οι Βούλγαροι και Ρουμάνοι, συγκεκριμένα οι γυναίκες στον καθαρισμό και την προσωπική φροντίδα, στην εστίαση και τον τουρισμό, οι δε άνδρες στις οικοδομές, και σε άλλες χειρωνακτικές εργασίες. αλλά και στις υπηρεσίες εστίασης και τουρισμού. Αντιμετωπίζουν δε αντίστοιχα προβλήματα εκμετάλλευσης και ελαστικοποίησης των σχέσεων εργασίας. Αν και οι πληθυσμοί αυτοί έχουν ανάγκη τα ένσημα για να ανανεώνουν τις άδειες διαμονής τους, καταλήγουν πολλές φορές να πληρώνουν τα ένσημα αυτά από την τσέπη τους. Σημειώνεται εδώ ο θετικός χαρακτήρας της δυνατότητας αυτασφάλισης με ελάχιστη καταβολή στο ΙΚΑ των εργαζόμενων σε υπηρεσίες οικιακής φροντίδας και κατασκευών λόγω έλλειψης σταθερού εργοδότη και σύμβασης εργασίας που τουλάχιστον απελευθερώνει τους εργαζόμενους στους κλάδους αυτούς από την παρανομία, παρόλο που τελικα τους αναγκάζει πολλές φορές να πληρώσουν όλα ή μέρος από τα ένσημα τους από την τσέπη τους. Τίθεται εδώ λοιπόν το θέμα κατά πόσον η υπερβολική ακαμψία της ελληνικής αγοράς εργασίας που προστατεύει σχεδόν υπέρμετρα μια μερίδα εργαζομένων (τους νόμιμους), συμβάλλει παράδοξα στην ελαστικοποίηση των σχέσεων στην αγορά εργασίας. Με άλλα λόγια, η μεγάλη προστασία που παρέχεται στους νόμιμα εργαζόμενους αποτελεί έμμεσα κίνητρο για τους εργοδότες να προσλάβουν εργαζόμενους παράτυπα για να μην δεσμεύονται από την εργατική νομοθεσία. Ένα χαμηλότερο επίπεδο προστασίας για όλους θα αύξανε τον ανταγωνισμό και την κινητικότητα στην αγορά εργασίας για όλους, αλλά αντίστοιχα θα μείωνε και την ασυδοσία ορισμένων εργοδοτών προς τις πιο ευάλωτες μερίδες εργαζομένων και συγκεκριμένα τους/τις μετανάστες/τριες.
Χρήζει εδώ ιδιαίτερης προσοχής το ζήτημα της οικόσιτης εργασίας, των γυναικών δηλαδή που διαμένουν στα σπίτια των εργοδοτών τους. Ο χώρος και το είδος της οικιακής οικόσιτης εργασίας στις καλές περιπτώσεις είναι συμφέρον και επιθυμητός και για τα δύο μέρη, στις κακές όμως περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε περιτπώσεις ακραίας εκμετάλλευσης και καταπάτησης στοιχειωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων γυναικών καθώς δε και σεξουαλικής παρενόχλησης. Η αυτό-οργάνωση των ίδιων των γυναικών εργαζομένων και η διεκδίκηση των συνθηκών εργασία τους καθώς και ο ρολος των κυβερνήσεων των χωρών προέλευσης εμφανίζονται σαν σημαντικοί παράγοντες για τη διαχείριση της ιδιαίτερης αυτής κατηγορίας εργαζόμενων.
Περνώντας τέλος σε δύο μικρότερους μεταναστευτικούς πληθυσμούς, τους Πακιστανούς και τους Μπαγκλαντεσιανούς πολίτες που ζουν στην Ελλάδα [λινκ στο κείμενο πολιτικής], τέθηκαν κάποια καινούρια ζητήματα που είναι μάλιστα ιδιαίτερα στην επικαιρότητα τις τελευταίες εβδομάδες. Καταρχήν διαπιστώθηκε η δυσκολία διάκρισης μεταξύ μετανάστη και πρόσφυγα για τους πληθυσμούς αυτούς δεδομένου ότι αρκετές περιφέρειες στις χώρες αυτές μαστίζονται από καθεστώς πολιτικής ανασφάλειας και εμφύλιας αναταραχής. Επίσης είναι δύσκολο να διαπιστωθεί πόσοι και ποιοι από τους Πακιστανούς και Μπαγκλαντεσιανούς που ζουν σήμερα στην Ελλάδα είναι μετανάστες σε διέλευση (transit) και πόσοι σκοπεύουν να μείνουν στη χώρα. Είναι σαφές ότι υφίστανται διακρίσεις και εκμετάλλευση τόσο από ημεδαπούς εργοδότες και δίκτυα όσο και από δίκτυα συμπατριωτών τους. Διαπιστώνεται μια αλυσίδα εκμετάλλευσης που ξεκινά από τις χώρες προέλευσης τους με την δράση των παράνομων δικτύων διακίνησης και ολοκληρώνεται στην Ελλάδα με την συνενοχή τόσο κάποιων διεφθαρμένων κρατικών υπαλλήλων όσο και δικτύων εργοδοτών σε συγκεκριμένους κλάδους όπως βιοτεχνίες ρούχων αλλά και κυκλώματα που προωθούν την πώληση λουλουδιών και άλλων μικρών αντικείμενων στα φανάρια.
Το ζήτημα των κυκλωμάτων απασχόλησης είναι ένα κρίσιμο ερώτημα που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης ιδιαίτερα δε αν παρατηρήσει κανείς την τομεακή συγκέντρωση ορισμένων εθνικοτήτων σε ορισμένες εργασίες (π.χ. Μπαγκλαντεσιανοί στις βιοτεχνίες ρούχων και σε εστιατόρια του κέντρου της Αθήνας, Πακιστανοί και Σύροι σε βενζινάδικα και πλυντήρια αυτοκινήτων). Παρατηρείται δε η αδυναμία ελέγχου της αγοράς εργασίας και προστασίας των εργαζομένων με μόνη τη δράση των Επιθεωρήσεων Εργασίας διότι οι μετανάστες εργαζόμενοι φοβούνται μη χάσουν τη δουλειά τους ακόμα και αν πάρουν τις υπερωρίες ή τα επιδόματα που τους αρμόζουν. Τίθεται δηλαδή ζήτημα ανταγωνισμού μεταξύ μεταναστών εργαζομένων, όπου αυτοί που είναι χωρίς δουλειά ειναί διατεθειμένοι να δουλέψουν για «ένα πίατο φαϊ» που λέει ο λόγος αποδυναμώνοντας έμμεσα έτσι την όποια προσπάθεια διεκδίκησης των εργασιακών τους δικαιωμάτων.
Το ζήτημα της οικογενειακής επανένωσης είναι ένα κρίσιμο θέμα για όλες τις ομάδες (Ουκρανούς, Γεωργιανούς, Πακιστανούς Μπαγκλαντεσιανούς) που μελετήσαμε. Η απαίτηση αρκετά υψηλού εισοδήματος για την έλευση της/του συζύγου και των παιδιών καθιστά ανέφικτη την οικογενειακή επανένωση για τους περισσότερους μετανάστες που διαβιούν στη χώρα. Τίθεται δε και το ερώτημα κατά πόσον αυτή είναι μια συνειδητή πολιτική του ελληνικού κράτους που παραβιάζει έμμεσα έτσι το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή με σκοπό να εμποδίσει την αύξηση της πολιτισμικής ετερότητας των κατοίκων της Ελλάδας.
Συμπερασματικά τονίζεται ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Επιθεωρήσεων Εργασίας, των Συνδικάτων και εργασιακών ενώσεων, για την ένταξη των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία και αγορά εργασίας υπό ανθρώπινους όρους. Αναζητείται μια νέα μεταναστευτική πολιτική με όραμα και κατευθύνσεις για την προστασία των μεταναστών εργαζομένων και όχι μόνο με εισπρακτική (παράβολα και ένσημα) και εργαλειακή λογική. Το ζήτημα της νομιμότητας και της λεγόμενης απονομιμοποίησης (μετάβασης από νόμιμη σε μη νόμιμη διαμονή ή εργασία) παραμένει καυτό ιδιαίτερα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης όπου η πίεση των εργοδοτών για εργασία χωρίς ασφάλιση και ο ανταγωνισμός για λιγότερες θέσεις εργασίας γίνονται οξείς. Η αποσύνδεση της άδειας διαμονής από την απόδειξη εργασίας (μέσω των ενσήμων) γίνεται πλέον αναγκαία για τους μετανάστες που διαμένουν στην Ελλάδα νόμιμα τουλάχιστον 5 χρονία. Επίσης γίνεται απαραίτητη η ελαστικοποίηση κάποιων ρυθμίσεων που αφορούν την αγορά εργασίας και την κοινωνική ασφάλιση με στόχο την πιο ευέλικτη και αποτελεσματική προστασία των εργαζόμενων και την αποτροπή των εργοδοτών από την μη νόμιμη απασχόληση.